SUIKERMAÏS / DE GENETISCHE UITDAGING

Paars en supersweet: de koppeling doorbreken

Sommige veredelingsdoelen beginnen met een combinatie die de natuur zelden aanreikt. Paarse kleur en supersweet-korrels zijn daar een voorbeeld van.

Het recessieve sh2-allel vermindert de zetmeelvorming, waardoor de korrels in het eetrijpe stadium meer suiker behouden. Functioneel A1 maakt deel uit van de anthocyaanroute. Het ondersteunt pigmentvorming, maar ook andere genen en het weefsel waarin ze werken bepalen de kleur. [1, 3]

De twee loci liggen dicht bij elkaar op chromosoom 3. In relevant uitgangsmateriaal is sh2 gekoppeld aan niet-functioneel a1, terwijl functioneel A1 samengaat met Sh2. Recombinatie ertussen kan de gewenste combinatie A1–sh2 opleveren. De koppeling doorbreken betekent allelen herschikken, niet A1 uitschakelen. [1, 2]

Een veredelingsdoel, schematisch weergegeven
Uitgangscombinaties
A1Sh2
a1sh2
↓ Zeldzame recombinatie
Gewenste combinatie
A1sh2

Eén chromosoomsegment per regel; niet op schaal. Andere kleurgenen zijn niet weergegeven. Dit is een veredelingsconcept, geen genotyperapport van PROTISEM-materiaal.

Een nieuwe combinatie is het begin.

Gepubliceerd onderzoek toont aan dat paarse pigmentatie en sh2-supersweet gecombineerd kunnen worden. Het is een veredelingsmogelijkheid, geen kortere weg naar een afgewerkt ras. [1]

Bij PROTISEM leverde de oogst van 2026 de eerste kandidaat-recombinanten op met paarse korrels in een supersweet-achtergrond. De volgende stap is nakomelingentoetsing. Een foto alleen bevestigt noch het A1–sh2-haplotype, noch dat de combinatie stabiel overerft.

Ons doel blijft een bruikbare versemarktkolf voor Noordwest-Europa. Kleur moet samengaan met een plant die presteert: met topvulling, beschermende groene schutbladeren en de kwaliteit die de koper verwacht. De genetische combinatie opent een deur. Selectie moet ze naar het veld brengen.

Gepigmenteerd materiaal uit het PROTISEM-veredelingsprogramma. In ontwikkeling; de foto bevestigt geen genotype.
Gepigmenteerd materiaal uit het PROTISEM-veredelingsprogramma. In ontwikkeling; de foto bevestigt geen genotype.